Sáng ngày 08/6/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức công bố Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định số 1575/QĐ-UBND ngày 30/5/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước hoàn thiện khung định hướng phát triển tổng thể của tỉnh trong giai đoạn mới, bảo đảm phù hợp với Luật Quy hoạch năm 2025, các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và yêu cầu phát triển của Thanh Hóa sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
* Bối cảnh mới đặt ra những yêu cầu mới
Sau khi Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 được phê duyệt năm 2023, tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế – xã hội. Khu kinh tế Nghi Sơn tiếp tục khẳng định vai trò là đầu tàu tăng trưởng; hệ thống đô thị phát triển mạnh; hạ tầng giao thông chiến lược từng bước được hoàn thiện; nhiều dự án công nghiệp, dịch vụ và du lịch quy mô lớn được triển khai.
Tuy nhiên, chỉ trong vòng hơn ba năm, bối cảnh phát triển đã có những thay đổi rất lớn.
Ở tầm quốc gia, Luật Quy hoạch năm 2025 được ban hành cùng với nhiều quy định mới về tổ chức thực hiện quy hoạch. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi toàn quốc, tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức quản lý lãnh thổ và tổ chức phát triển không gian.
Đồng thời, các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bền vững ngày càng trở thành những yêu cầu mang tính bắt buộc đối với các địa phương.
Ở cấp tỉnh, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX nhiệm kỳ 2026-2030 đã đặt ra những mục tiêu cao hơn, toàn diện hơn và có tính đột phá hơn so với giai đoạn trước. Thanh Hóa không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế đơn thuần mà còn đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động, phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh trở thành yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm quy hoạch tiếp tục giữ vai trò là công cụ định hướng phát triển tổng thể cho toàn bộ các ngành, lĩnh vực và địa phương trong tỉnh.
* Từ tầm nhìn 2045 đến tầm nhìn 2050
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh lần này là việc điều chỉnh tầm nhìn từ năm 2045 lên năm 2050.
Theo Luật Quy hoạch năm 2025, tầm nhìn quy hoạch được xác định cho khoảng thời gian 30 năm tính từ đầu thời kỳ quy hoạch. Việc điều chỉnh tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp Thanh Hóa có thêm dư địa để hoạch định các mục tiêu dài hạn, nhất là đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn, các khu chức năng chiến lược và các ngành kinh tế mới.
Quan trọng hơn, Điều chỉnh quy hoạch lần này xác định rõ định hướng phát triển sau năm 2050. Theo đó, Thanh Hóa được định hướng trở thành trung tâm năng lượng quốc gia và tăng trưởng xanh; trung tâm logistics và cửa ngõ kinh tế biển quốc tế; trung tâm kinh tế số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; đồng thời là một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước.
Những mục tiêu này cho thấy Thanh Hóa không chỉ hướng tới vai trò trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ mà còn đặt tham vọng tham gia sâu hơn vào các mạng lưới kinh tế quốc gia và quốc tế.
* Từ phát triển theo quy mô đến phát triển theo chất lượng
Cùng với việc điều chỉnh tầm nhìn, Quy hoạch tỉnh cũng rà soát, cập nhật toàn bộ hệ thống mục tiêu phát triển. Mười chỉ tiêu quan trọng được điều chỉnh và mười một chỉ tiêu mới được bổ sung, phản ánh sự chuyển dịch từ tư duy tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu.
Lần đầu tiên, các chỉ tiêu về kinh tế số, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, tỷ trọng công nghiệp chế biến chế tạo, số lượng doanh nghiệp thành lập mới, diện tích sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nhà ở xã hội, trường đạt chuẩn quốc gia hay lực lượng dân quân thường trực được đưa vào hệ thống mục tiêu quy hoạch tỉnh một cách đầy đủ và đồng bộ.
Những chỉ tiêu này không chỉ phản ánh quy mô phát triển mà còn phản ánh chất lượng phát triển, mức độ hiện đại hóa nền kinh tế và khả năng thích ứng của tỉnh trước những thay đổi nhanh chóng của thời đại.
* Từ ba trụ cột đến năm trụ cột phát triển
Một trong những nội dung có ý nghĩa chiến lược của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh lần này là việc hoàn thiện mô hình phát triển kinh tế của Thanh Hóa.
Trong Quy hoạch tỉnh năm 2023, ba trụ cột phát triển gồm công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp; du lịch đã được xác định và phát huy hiệu quả.
Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cho thấy Thanh Hóa cần những động lực tăng trưởng mới để duy trì tốc độ phát triển cao trong dài hạn.
Vì vậy, Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh đã bổ sung thêm hai trụ cột mới gồm: (1) Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (2) Logistics và dịch vụ cảng.
Sự bổ sung này phản ánh rõ xu hướng phát triển của nền kinh tế hiện đại.
Nếu trong thế kỷ XX, lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ tài nguyên thiên nhiên, lao động và vốn đầu tư thì trong thế kỷ XXI, năng lực công nghệ, khả năng đổi mới sáng tạo và hiệu quả kết nối logistics mới là những yếu tố tạo nên sức mạnh cạnh tranh của các địa phương. Đối với Thanh Hóa, đây là một lựa chọn có cơ sở thực tiễn rõ ràng.
Tỉnh sở hữu Khu kinh tế Nghi Sơn – một trong những khu kinh tế trọng điểm quốc gia; hệ thống cảng biển nước sâu; Cảng hàng không Thọ Xuân; mạng lưới giao thông liên vùng và vị trí cửa ngõ kết nối Bắc Bộ với Bắc Trung Bộ.
Những lợi thế đó tạo điều kiện để Thanh Hóa phát triển logistics, dịch vụ cảng và các ngành công nghiệp hỗ trợ với quy mô lớn.
Đồng thời, việc nghiên cứu phát triển các khu công nghệ số, trung tâm dữ liệu, các không gian đổi mới sáng tạo và các ngành kinh tế tri thức sẽ mở ra một không gian tăng trưởng hoàn toàn mới cho tỉnh trong tương lai.
* Kiến tạo tương lai từ tư duy mới
Nhìn tổng thể, Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ là sự điều chỉnh các chỉ tiêu hay cập nhật các bản đồ quy hoạch. Điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy phát triển.
Đó là tư duy phát triển dài hạn thay cho tư duy ngắn hạn; tư duy phát triển chất lượng thay cho tư duy phát triển đơn thuần theo quy mô; tư duy đổi mới sáng tạo thay cho tư duy dựa chủ yếu vào khai thác lợi thế sẵn có.
Trong bối cảnh Thanh Hóa đang hướng tới dấu mốc 1.000 năm Danh xưng Thanh Hóa vào năm 2029, việc điều chỉnh quy hoạch không chỉ nhằm giải quyết những yêu cầu trước mắt mà còn đặt nền móng cho một chặng đường phát triển dài hạn hơn. Từ tầm nhìn đến năm 2050 và xa hơn nữa, quy hoạch mới đang mở ra một chương phát triển mới cho Thanh Hóa – nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành; nơi tăng trưởng kinh tế gắn với phát triển bền vững; nơi khát vọng phát triển được cụ thể hóa bằng những định hướng chiến lược và các giải pháp thực thi khả thi.
Và đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050
TTQH1
